Các dạng “mặt tiền động” trong kiến trúc là như thế nào?

Ở hầu hết các công trình kiến trúc từ xưa đến nay, các dạng mặt tiền thú vị đều ở dạng vật liệu hoặc trang trí theo chủ quan của các kiến trúc sư. Từ những đường diềm trang trí được sơn một cách kỹ lưỡng, công phu của đền Pathenon cổ đại cho tới những mảng khối kính lớn của các công trình cao chọc trời tại thời điểm này, các công trình kiến trúc phần lớn ở dạng “tĩnh”, chỉ có thay đổi phần nào phụ thuộc vào môi trường ảnh hưởng thế nào tới các vật liệu mặt tiền theo các dạng khác nhau như mưa, nước, bụi..v…v…

Nhưng không đứng ngoài dòng chảy công nghệ của thế giới, các dạng mặt tiền đã thực sự thay đổi và giảm dần vai trò của môi trường xung quanh, nơi đặt công trình. Công nghệ tiên tiến đã giúp các nhà thiết kế phát triển kiến trúc cho phép thích nghi với các kích ứng môi trường theo những cách hoàn toàn mới lạ và thú vị. Thường các công trình này ứng dụng một dạng mặt tiền động: bề mặt công trình kiến trúc biến đổi chủ động, biến một công trình với dạng khối tĩnh lớn thành một dạng chuyển động.

Các dạng mặt tiền động có thể và có rất nhiều dạng qua các năm. Chúng thường kết hợp giữa thẩm mỹ và tiện ích, tạo nên một mặt tiền ấn tượng bên cạnh các chức năng vật lý kiến trúc công trình do môi trường xung quanh kích ứng. Một trong những ví dụ ấn tượng nhất của sự kết hợp này tòa tháp Al Bahar của Aedas Architects ở Abu Dhabi. Mặt tiền với các mô đun giống như cái ô, có thể đóng mở phụ thuộc và sự dịch chuyển của mặt trời, bảo vệ những người bên trong tòa nhà khỏi ánh nắng và sức nóng của mặt trời vùng Trung Đông này, và qua đó, giúp tối ưu năng lượng dùng cho điều hòa không khí và giúp công trình thêm tính bền vững. Các mô đun này, mặt khác lại không chỉ mang tính thẩm mỹ cho thiết kế, mà còn thể hiện một sự trân trọng di sản văn hóa lâu đời tại vùng này, nhờ người thiết kế đã khéo léo dựa vào hình dáng ngôi sao 6 cánh của văn hóa Hồi giáo.

Các kiến trúc sư khác cũng đã có những công trình khéo léo kết hợp giữa mặt tiền động với xử lý nhiệt độ môi trường. Phòng trưng bày công ty Kiefer của văn phòng Ernst Giselbrecht + Partner là một công trình như vậy. Một công trình biểu tượng với 112 tấm mô đun bằng kim loại có thể chủ động tạo các hình thái khác nhau để tạo ra bóng râm cho mặt tiền khu văn phòng trưng bày. Người từ bên trong văn phòng có thể chủ động điều chỉnh các dạng thức của mặt tiền sao cho phù hợp với ánh nắng và nhiệt độ bên ngoài.


Một công trình khác của Enric Ruiz Geli với dạng mặt tiền gần tương tự như vậy, với các tấm có thể phồng lên hoặc thu gọn lại. Phồng lên để thu năng lượng mặt trời vào mùa đông, và thu gọn lại tạo các bóng râm cho mặt tiền ngôi nhà vào mùa hè. Mặc dù ít chủ động hơn trong thay đổi dạng thức động, nhưng vẫn là một công trình có mặt tiền động thay đổi theo từng mùa trong năm.

Đúng vậy, ánh sáng và nhiệt không phải những yếu tố môi trường duy nhất mà dạng mặt tiền động có thể tương tác. Ở cả hai công trình cửa hàng của Oxford Street Debenhams và nhà đỗ xe ga nội địa Brisbane đều phô trương mặt tiền với các thanh nhôm có thể phản hồi tương tác với các luồng gió, mưa, tạo một mặt tiền vô cùng ấn tượng.

Đôi khi các thiết kế mặt tiền động này còn đề cao tính thẩm mỹ công trình hơn cả tính tương tác với các yếu tố môi trường. Ví dụ như công trình Galleria Centercity của văn phòng kiến trúc UNStudio đã đưa các hình ảnh diễn họa máy tính trên chính các yếu tố mặt tiền động của công trình. Trong khi mặt tiền của nó không bao giờ thay đổi, thì những diện họa máy tính với các điểm ảnh trên bề mặt công trình, đã khiến cho mặt tiền công trình trông như đang chuyển động.

Mặc dù mới là trào lưu gần đây, nhưng mặt tiền động cũng có được khá nhiều các dạng thức tương tác khác nhau, Từ dạng thức hình ô, tới dạng thanh nhôm khối lớn để tạo bóng râm hay kỹ thuật đồ họa máy tính, mỗi thiết kế lại nhắm tới một mục đích khác nhau , và từ đó tạo ra hình dạng của các mô đun mặt tiền. Và các kiến trúc sư đang ngày càng nhận ra dạng mặt tiền động sẽ là một công cụ mạnh để tiếp cận các vấn đề hạn chế của kiến trúc công trình trong thẩm mỹ, bền vững, hay thuận tiện theo một cách táo bạo, mới mẻ và đầy công nghệ tương lai.

http://Cite: Lilly Cao. “What are Kinetic Facades in Architecture?” 14 Aug 2019. ArchDaily. Accessed 19 Aug 2019. <https://www.archdaily.com/922930/what-are-kinetic-facades-in-architecture/> ISSN 0719-8884

Biên tập và biên dịch

HAGOstudio

0963002100

Leave a Reply

avatar

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

  Subscribe  
Notify of
Show Buttons
Hide Buttons